ન્યુક્લિયસની બંધન ઉર્જા અને ન્યુક્લિયોન દીઠ બંધન ઉર્જા એટલે શું? તેના સૂત્રો લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $1$. ન્યુક્લિયસની બંધન ઉર્જા $(BE)$: ન્યુક્લિયસની બંધન ઉર્જા એટલે ન્યુક્લિયસના ન્યુક્લિયોન્સ (પ્રોટોન અને ન્યુટ્રોન) ને એકબીજાથી અનંત અંતરે અલગ કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા. તે દળ ક્ષતિ $(\Delta m)$ અને પ્રકાશની ગતિના વર્ગ $(c^2)$ ના ગુણાકાર જેટલી હોય છે.
સૂત્ર: $BE = \Delta m \times c^2 = [Z m_p + (A - Z) m_n - M_{nucleus}] c^2$, જ્યાં $Z$ એ પરમાણુ ક્રમાંક છે, $A$ એ દળ ક્રમાંક છે, $m_p$ એ પ્રોટોનનું દળ છે, $m_n$ એ ન્યુટ્રોનનું દળ છે અને $M_{nucleus}$ એ ન્યુક્લિયસનું વાસ્તવિક દળ છે.
$2$. ન્યુક્લિયોન દીઠ બંધન ઉર્જા $(BE/A)$: આ ન્યુક્લિયસમાંથી એક ન્યુક્લિયોનને દૂર કરવા માટે જરૂરી સરેરાશ ઉર્જા છે. તેની ગણતરી ન્યુક્લિયસની કુલ બંધન ઉર્જાને કુલ ન્યુક્લિયોન્સની સંખ્યા (દળ ક્રમાંક $A$) વડે ભાગીને કરવામાં આવે છે.
સૂત્ર: $BE/A = \frac{BE}{A}$.

Explore More

Similar Questions

ધારો કે વિશિષ્ટ બંધન ઉર્જા વિરુદ્ધ દળ ક્રમાંકનો આલેખ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ છે. આ આલેખનો ઉપયોગ કરીને,નીચેનામાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.

પરમાણુ ક્રમાંક $A$ અને પરમાણુ ક્રમાંક $Z$ ધરાવતા ન્યુક્લિયસ ${ }_Z^A X$ માટે:
$A.$ ન્યુક્લિયોન દીઠ સપાટી ઉર્જા $(b_s) = a_1 A^{2/3}$
$B.$ બંધન ઉર્જામાં કુલંબ ફાળો $b_c = -a_2 \frac{Z(Z-1)}{A^{4/3}}$
$C.$ કદ ઉર્જા $b_v = a_3 A$
$D.$ બંધન ઉર્જામાં ઘટાડો સપાટીના ક્ષેત્રફળના પ્રમાણમાં હોય છે.
$E.$ સપાટી ઉર્જાનો અંદાજ કાઢતી વખતે,એવું માનવામાં આવે છે કે દરેક ન્યુક્લિયોન $12$ ન્યુક્લિયોન સાથે આંતરક્રિયા કરે છે,($a_1, a_2$ અને $a_3$ અચળાંકો છે)
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો:

$200$ દળ-ક્રમાંક ધરાવતું એક ભારે ન્યુક્લિયસ $80$ અને $120$ દળ-ક્રમાંક ધરાવતા બે નાના ટુકડાઓમાં વિભાજિત થાય છે. જો પિતૃ પરમાણુ માટે ન્યુક્લિઓન દીઠ બંધન ઉર્જા $6.5 \text{ MeV}$ હોય અને બાળ ન્યુક્લિયસ માટે અનુક્રમે $7 \text{ MeV}$ અને $8 \text{ MeV}$ હોય, તો ક્ષય દરમિયાન મુક્ત થતી ઉર્જા કેટલી હશે ($\text{ MeV}$ માં)?

$_3{Li}^7$ અને $_2{He}^4$ ન્યુક્લિયસ માટે ન્યુક્લિઓન દીઠ બંધન ઊર્જા અનુક્રમે $5.60 \, MeV$ અને $7.06 \, MeV$ હોય,તો $_3{Li}^7 + _1H^1 \rightarrow 2 \, _2{He}^4$ પ્રક્રિયામાં મુક્ત થતી ઊર્જા ...... $MeV$ છે.

Difficult
View Solution

ન્યુક્લિયોન દીઠ બંધન ઉર્જા વિરુદ્ધ પરમાણુ દળ ક્રમાંક $(A)$ ના આલેખની બે મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ પરથી તારણો દોરો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo